Att Edinburgh The sixth day of october Jaj vic nyntie seven years
A1697/10/3
A1697/10/31
Letter: royal
Anent the Peace
A letter from his Majestie to the Councell Acquainting them that his Majestie hes Concluded a peace uith France read and ordered to be recorded And a Coppie of the treatie of peace wryten in Latine which came with the Letter being read was also ordered to be recorded And Recommends to his Majesties Advocat and appointes the sollicitor to attend him to Consider former proclamations emitted at the concluding of peace betuixt their Majesties of Brittaine and their Enemies And to prepare and have in readines a proclamation for publishing the present peace when it shall be called for by the Councell.
Folloues the Kings Letter
Sic suprascribitur William Rex
Right Trustie and right well Beloved Cousine and Councellor Right trustie and entirely beloved Cousine and Councellor Right trustie and right well beloved Cousines and Councellors Right trustie and well beloved Cousines and Councelors Right trustie and well beloved Councellors And trustie and well beloved Councelors Wee Greet yow well Wheras It has pleased Almightie God to putt a period to the warr In which we have been Engadged By a peace now Concluded with France We have thought fitt to signifie the same to yow And doe heirby authorize and Require yow to Emit such proclamations and take such measures for notifying the same to our subjects wherby they may reap the benefite therof As yow shall Judge most propper In the present Juncture And as may be Consistent with the treaty of peace A Coppie wherof we have ordered to be transmitted to yow And so we bid yow heartily Farewell Given att our Court at Loo the 17 day of September 1697 and of our reigne the 9th year By his Majesties Command sic subscribitur Robert Pringle.
Followes the tenor of the Coppie of the treaty which was Inclosed in the Letter
Notum sitt omnibus et singulis quorum Interest aut quomodocunque Interesse poterit Quod postquam bellum Infeliciter accensum Inter serenissimum et potentissimum principem et dominum Gulielmum tertium dei Gratia Magnae Britaniae etc Regem et serenissimum et potentissimum principem et dominum Ludovicum XIV dei gratia Regem Christianissimum etc Eo perductae res sunt permissione bonitatis divinae, ut ex utraque parte restituendi pacis demum spes affulserit et cum dicta sacra Majestas Magnae Britaniae et Sacra Majestas Christianissima pari desiderio exoptarint2 effusione Christiani sanguinis quam primum sistere Communi animo Consenserunt ut precipue quamquam gratissimae agnoscantur Indefessa studia potentissimi et gloriossissimae memoriae principis Caroli xi regis Sueciae etc sed cum spes Consiliorum et bonorum ejus officiorum quam universa Europa concepissa merito est Inopoinecta3 morte precepta fuerit Sacra Regia Majestas Magnae Britaniae et Sacra Regia Majestas Christianissima Crediderunt sese optime facturos Si mediatorium opus Continuandum deferrant fileo4 et successori ejus Carolo duodecimo Regi Sueciae etc qua Pari studio operam suam suam dedit ad Concludendam pacem Inter sacram Regiam Majestatem Magnae Britaniae et Sacram Majestatem Christianissimam in Conciliis eum in finem habitis in aedibus in Resniscensibus5 In provincia Hollandiae inter nobilissimos Illustrissimos et excellentissimos dominos Legatos extraordinarios et plenepotentiarios utrinque Nominatos et parte quidem Sacrae Regiae Majestatis Magnae Britaniae Nobilissimum Illustrissimum atque excelentissimum Dominum Thomam Comitem Pembrochcae et Mochsgomerici6 Barronem Herbert De Cardiff Privati Angliae Sigilli Custodem a Conciliis regis Intimis et excellentissimis Justiciariis et Custodibus Regni Angliae Dominum Eduardum ViceComitem Villars de Darford7 Barronem De Hoo, Angliae equitem Marschallum Majestatis suae ad celsos et praepotentes dominos ordines generales unitarum Belgii Provinciarum alegatum extraordinarium et ex excellentissimis Justiciariis et Gubernatoribus generalibus regni Hiberniae : Dominum Robertum Dominum de Lexington Baronem de Meram ex Intimis Cubiculis Regis Generosum Majestatisque suae ad Invictissimum et serenissimum principem Romanorum Imperatorem oblegatum extraordinarium et Dominum Josephum Williamsone equitem Auratum e consiliis Regis Intimis et ab Archibus Status in Consessu ordinum regni Angliae sive parliamenti Senatorem A parte vero sacrae Regiae Majestatis Christianissimae nobilissimos Illustrissimos atque excellentissimos dominos Dominum Nicolum Augustum De Harlay Equitem Dominum De Bonneuill Comitem de Celey Consiliarium ordinarium Regis in Concilio Status et Dominum Ludovicum De Rerpes equitem Comitem de Creey Consiliarium ordinarium Regis in Concilio Status Marchionem De Treon Barronem De Convery Dominum De Bonlay et duarum Ecclesiarum de Jorhsle Mennile Et dominum Franciscum de Callieres Equitem dominum Callieres de Roche chelay et de Gigney : Qui post Invocatum divini numinis auxilium mutuasque plenipotentiariorum tabulas Communicatas et rite Commutatas quorum apographa sub finem hujus Instrumenti verbotenus Inserta sunt Interventu et opera nobilissimi Illustrissimi et Excellentissimi domini Nicolai Liberi Barronis de Lillicroot Secretarii Status potentissimi ac serenissimi Regis Sueciae ejusdem Majestatis Legati extraordinarii ad Celsos ac Praepotentes dominos ordines Generales Faederetarum Belgii Provinciarum ad Congressum Itidem Pacis generalis Legati extraordinarii et Plenepotentiarii Qui Munere mediatorio pro Conciliando utilitate publica procul a partium studio sedulo prudenter plurimaque cum Laude perfunctus est ad divini Numinis gloriam et Christianae Reipublicae salutem in mutuas pacis et amicitiae Leges Convenerint tenore sequenti (1) Pax est universalis perpetua veraque et sincera amicitia Inter potentissimum ac serenissimum Principem Gulielmum tertium Magnae Britaniae Regem et serenissimum ac potentissimum principem Ludovicum decimum quartum Regem Christianissimum Eorumque haeredes et successores nec non utriusque Regna Status et subditos eaque ita Sincere et Inviolate Servetur et Colatur ut alter alterius utilitatem honorem ac Commodum Promoveat omnique ex parte fidei vicinitas et secura pacis atque amacitiae cultura revirescat In dies et augeatur (2) Omnes Inimicitiae hostilitates discordiae et bella Inter Dictum dominum Magnae Britaniae Regem et dictum dominum Regem Christianississimum eorumque subditos Cessent et aboleantur ita ut uterque ab omni deceptione depredatione Lesore Injuriis ac Infestatione qualicunque tam terra quam mari et requis dualibus8 ubivis gentium ac maxime per omnes alterae9 trucis10 regnorum ac ditionum Loca cujuscunque sint Conditionis temperet prorsus et abstineat (3) Omnes offensae Injuriae damna quae praedictus Gulielmus Rex Magnae Brittaniae ejusque subditi vell praedictus Dominus Rex Christianissimus11 ejusque subditi durante hoc bello alter ab altero pertulerint oblivioni tradantur ita ut nec earum nec ullius alterius rei causa vell pretextu alter alteri aut alter utrius subditi post hac quidquam hostilitatis Immicitiae vell Impedimenti per se vell per alios clam vell palam directe vell Indirecte specie Juris aut via facti inferant vell Inferri faceant aut patiantur (4) Et quoniam Rex Christianissimus nihill unquam in votis potius habuit quam ut fiat firma et Inviolabilis Pax promittit praedictus Rex et spondet pro se et successoribus suis quod nulla omnino ratione perturbabit praedictum dominum Regem Magnae Britaniae In libera possessione regnorum regionum terrarum aut dominiorum quibus in praesenti fruitur honorem suum idcirco oppignorans sub fide et verbo regis quod nec Directe nec Indirecte alicui aut aliquibus ex Immicis praedicti domini Regis Magnae Britaniae auxilium dabit aut administrabit nec quoque modo favebit Conspirationibus aut machinationibus quas Contra praedictum regem ubivis Locorum excitare aut meditari possunt Rebelles et Malevoli : Cum itaque ob finem spondet et promittit quod non assistet armis Instrumentis bellis muna12 navigiis aut pecunia aut alio quocunque modo quamvis personam aut quasvis personas vell mari vell terra qui poterint in posterum sub ullo pretextu turbare aut Inquietare praedictum dominum Regem Magnae Britaniae in Libera et Plena possessione regnorum regionum terrarum aut dominiorum suorum : Idem quoque vicissim spondet et promittit Dominus Rex Magnae Britaniae se facturum et prestiturum erga praedictum dominum Regem Christianissimum et regna regiones terras et dominia ejus hoc Itidem Inviolabiliter pro se et successoribus suis regibus Magnae Britaniae (5) Liber sit usus navigationis et Comercii inter subditos utriusque dictorum duorum Regum prout Iam olim erat tempore pacis ante nuperrimi belli denunciationem ita ut quivis eorum alter utrius regna Provincias Emporia portus et flumina cum mercibus suis adire ibique versari ac negotiari citra molestiam possit omnibusque Libertatibus Immunitatibus et privilegiis per solennes tractatus et vetustam Consuetudinem Concessis ibidem uti et frui (6) Redeat et aperiatur ordinaria dispositio Justiciae Per regna et dominia Alterutrius domini Regis Ita ut Liberum sit omnibus utrinque subditis allegare et obtinere Jura pretensiones et actiones suas secundum Leges Constitutiones et statuta utriusque regni (7) Restituat Dominus Rex Christianissimus Domino Regi Magnae Britaniae Omnes Regiones Insulas arces et Colonias ubivis Locorum situs quas possidebant Angli ante hujus belli declarationem et vice versa Dominus Rex Magnae Britaniae restituet domino Regi Christianissimo omnes regiones Insulas arces Colonias ubivis Locorum situs quas possidebant Galli antedicti ejusdem belli declarationem Atque haec restitutio utrinque fiat Inter spatium sex mensium aut citius si fieri possit et Eum ad finem statim ab hujus tractatus ratihabitione alter dictorum dominorum Regum alteri domino regi aut Commissariis ejus nomine ad id delegatis omnia acta Cessiones Instrumenta et mandata necessaria rite et secundum debitam formam Confecta tradat ut13 tradi pubeat14 ita ut effectus sequatur (8) Constituentur ab utraque parte Commissarii qui possint examinare et determinare Jura et Pretensiones quas affert uterque dominorum Regum in Loca in sinu Hudsoni sitae quorum quidem Locorum a Gallis Captorum durante pace precedente hoc praesens bellum ab Anglis vero recuperatorum durante praesente bello possessio Gallis Cedatur vigore articuli proxime superioris Capitulatio ab Anglis facta die 5to Septembris 1696 observabitur secundum formam et tenorem suum restituentur mercimonia ibidem memoratae praefectus arcis ibidem Captus Libertatem obtinebit si illud ad huc non factum sit Lites super executionem ejusdem Capitulationis ortae et valor bonorum perditorum a dictis Commissariis adjudicabuntur et determinabuntur porro dicti Commissarii post ratihabitionem presentis tractatus authoritate sufficienti Munientur definiendi Limites et Confinia terrarum utrinque restitutarum vigore articuli praecedentis Commutandi quoque terras sicut illud possit conducere in rem et utilitatem mutuam alterutrius domini Regis Eum ob finem Dicti Commissarii Nominabuntur qui in urbe Londini intra spatium trium mensium proxime sequentium ratihabitionem presentis tractatus Convenient et Intra spatium sex mensium (post eorum primam Conventionem numerandorum) determinabunt omnes Lites et processus qui super hac re orriri possunt Et deinde Articuli super quos Consentient dicti Commissarii ratehabebuntur ab alterutro domino Rege Eundemque vim et vigorem habebunt ac si presenti in tractatu ad verbum Inserti fuerint (9) Omnes Literae tam Represaliarum quam Marcae et Contra marcae quae hactenus quavis de causa utrinque Concessae fuerint nullae cassae et Irrite maneant et habeantur nec ullae in posterum hujusmodi Literae ab alter utro dictorum dominorum adversus alterius subditos concedantur nisi de Juris denegatione Consisterit nec aliter de Juris denegatione Constet nisi illius represaliarum Literas sibi concedi petat Libellas supplex ministro (regis illius nomine contra Cujus subditos illae Literae postulantur) ibidem degenti editus ac ostensus fuerit ut is intra quatuer15 mensium spatium aut Citius in Contrarium Inquirere possit aut procurare ut ex parte rei actori quamprimum satisfiat Si vero Regis illius Contra Cujus subditos Represaliae postulantur nullus minister degat Represaliarum Literae non Concedantur nisi post spatium quatuer16 mensium Computandorum a die quo Libellas supplex Regi contra cujus subditos Represaliae petuntur aut privato ipsius consilio editus ac oblatus fuerit (10) Tum ad precidendam omnem Litis et Contentionum materiam quae orriri possit ex causa restitutionis Navium Mercum aliarumque rerum mobilium quas in regionibus et oris Longe dissitis post sanctam pacem et antequam ibidem Innotescat Captus et occupatus fuisse alterutra pars ab altera Conqueri posset Omnes Naves Merces aliaque bona mobilia quae post subscriptionem et publicationem praesentis tractatus utrinque occupari Poterint intra spatium duodecim dierum in Maribus Brittanieis et septentrionalibus intra spatium sex hebdomadum a dictis maribus Brittanieis et septentrionalibus usque ad Sancti Vinaentii17 Promonotorium ; tum Intra Spatium decem hebdomadum ultra dictum Promonotorium eis Lineam equinoctialem vell aequatorem tum in Oceano et Mari mediteranio quam alibi Denique Intra spatium sex mensium trans terminos praedictae Lineae Per universum orbem sine ulla exceptione vell alteriore18 temporis Locive distinctione ullave restitutionis aut Compensationis ratione habenda occupantium sint et maneant (11) Si vero accidat per Incogitantiam aut Imprudentiam aut aliam quam libet Causam ut quivis subditus alterutrius duorum praedictorum dominorum Regum faceat aut Committat aliquid terra mari aut aquis dulcibus ubivis gentium quo minus observetur presens tractatus aut quo particularis aliquis articulus ejusdem effectum suum non sortiatur haec pax et bona Correspondentia Inter praedictos dominos Reges non Idcirco Interrumpetur aut Infringetur sed in prestino suo robere et vigore manebit sed subditus Iste de facto suo proprio respondebit et paenas persolvet Inflictas per Leges et praescripta Juris Gentium (12) Sin autem (quod omen deus optimus maximus avertat) sopitae simultates Inter dictos dominos Reges aliquando renoventur et in apertum bellum Irrumpant naves merces ac bona quae vis mobilia alter utrius partis quae in portibus atque in ditione partis adversis herere atque exstare deprehendentur fisco ne addiantur aut ullo Incommodo afficiantur sed subditis alter utrius dictorum dominorum Regum semestre spatium Integrum hinc Inde concedantur quo res praedictas ac aliud quidvis ex suis facultatibus quo Libitum erit citra ullam molestiam inde avehant et transferant (13) Quantum ad principatum Aransionensem aliasque terras et dominica quae pertinent ad praedictum dominum Regem Magnae Brittaniae articulus spectatus tractatus Neomagensis Inter Regem Christianissimum et dominos ordines generales unitarum Belgii Provinciarum decimo die Augusti 169819 conclusi secundum formam et tenorem suum effectum plenum sortietur atque ita omnes Innovationes et Immutationes resarciantur omnia arresta edicta et alia acta cujuscunque sint generis absque ulla exceptione quae dicto tractatui ullo modo Contraria sint aut post Conclusionem ejusdem Intervenerint pro Infectis et annihilatis habenbuntur absque omne reversione et Consequentia in futurum Atque ita omnia restituentur prae dicto domino Regi eodem statu et eodemmodo quivis iis utebatur et fruebatur priusquam de possessione eorum demotus esset in tempore belli per dictum tractatum Neomagensem Compositi aut quivis per eundem tractatum frui aut uti debeat et ad Imponendum finem omnibus molestiis Litibus Processibus qui super haec moveri possint Alteruter praedictorum dominorum Regum Commissarios nominavit qui plena et summaria potestate illa omnia Componere et expidere20 possint et in quantum per authoritatem domini Regis Christianissimi Dominus Rex Magnae Britaniae Impedatus fuerit quo minus frueretur reditibus Juribus et Commodis tam Principatus sui Aransionensis quam aliorum sunorum dominiorum quae post Conclusum tractatum Neomagensem usque ad declarationem praesentis belli sub dominatione praedicti Regis Christianissimi fuerant praedictus Dominus Rex Christianissimus Regi Magnae Brittaniae restituet et restitui efficiet realiter cum effectu et cum Interesse debito omnes Istos reditus Jura et Commoda secundum declarationes et verificationes Coram dictis Commissariis faciendas (14) Tractatus pacis Inter Regem Christianissimum et defunctum Electorem Brandenburgicum ad Janum Sancti Germani in Laga 29 die Junii 1679 Conclusus restituetur in singulis suis articulis et in prestino suo vigore manebit inter Sacram Majestatem Christianissimam et Celsissimum Electorem Brandenburgicum (15) Cum maxime conduceat ad tranquillitatem publicam ut tractatus observetur qui Inter sacram Majestatem Christianissimam et Celsitudinem regalem Savandiae 9 die Augusti 1696 conclusus erat Conventumque est ut Confirmetur idem tractatus Per praesentem articulum (16) Sub hoc praesenti pacis tractatu Comprehendentur illi qui ante ratihabitionem21 permutationem vell Intra sex menses postea ab una alteraque parte ex communi concensu nominabuntur Interim tamen quemadmodum serenissimus ac potentissimus princeps Gulielmus Rex Magnae Brittaniae et serenissimus ac potentissimus Ludovicus Rex christianissimus grate agnoscant sincera officia ac Indefessa studia quibus serenissimus ac potentissimus princeps Carolus Sueciae Rex Interposita sua mediatione hoc salutare pacificationis opus divino adjuvante auxilio ad exitum optatum promovit ita ad testandum parem effectum comuni partium omnium consensu sanctum et Conventum est ut altissime memorale Sacra Regia Majestas Sueciae cum omnibus suis Regnis ditionibus Provinciis ac Juribus huic tractatui sit Inclusa et praesente pacificatione omni meliori modo Comprehensa (17) Denique hujus praesentis pacti ac Faederis solennis ac rite confecti ratihabitiones intra trium hebdomadum spatium a die subscriptionis Computandum vell Citius si fieri possit in domo Resurcensi in Provincia Hollandiae utrinque exhibeantur et reciproce riteque Commutentur In quorum omnium et singulorum supra memoratorum fidem majusque robur et ad iis donandum vigorem atque plenam authoritatem Infra scripti Legati extraordinarii et plenipotentiarii una cum Illustrissimo et excellentissimo domino Legato Extraordinario mediatore Presens Instrumentum pacis sub scriptionibus sigillisque propriis muniverunt acta haec sunt in aedibus Reswisconsibus in provincia Hollandiae die 20Mo mensis Septembris Anno 1697 : sic subscribitur Bonnoueil Fergus De Grey Callieres Pembrocke Villiers J Williamson
1. NRS, PC1/51, 264-71.
2. Sic. Recte exoptarent
3. Sic. Recte inopinata?
4. Sic.
5. Sic. Recte Riswicensibus
6. Sic.
7. Sic.
8. Sic. Recte aquis dulcibus?
9. Sic. Recte alteri?
10. Sic. Recte terras.
11. Letters ‘ssi’ scored out in the middle of this word.
12. Sic. Recte munera?
13. Sic. Recte vel.
14. Sic. Recte Iubeat.
15. Sic.
16. Sic.
17. Sic. Recte Vincentii.
18. Sic. Recte ulteriore.
19. Sic. Recte 1678.
20. Sic. Recte expedire.
21. Sic. Recte ratihabitionum.
1. NRS, PC1/51, 264-71.
2. Sic. Recte exoptarent
3. Sic. Recte inopinata?
4. Sic.
5. Sic. Recte Riswicensibus
6. Sic.
7. Sic.
8. Sic. Recte aquis dulcibus?
9. Sic. Recte alteri?
10. Sic. Recte terras.
11. Letters ‘ssi’ scored out in the middle of this word.
12. Sic. Recte munera?
13. Sic. Recte vel.
14. Sic. Recte Iubeat.
15. Sic.
16. Sic.
17. Sic. Recte Vincentii.
18. Sic. Recte ulteriore.
19. Sic. Recte 1678.
20. Sic. Recte expedire.
21. Sic. Recte ratihabitionum.